Εκρηκτική αύξηση του πλούτου των δισεκατομμυριούχων το 2025
Ιστορικό ρεκόρ: Ο πλούτος 3.000 δισεκατομμυριούχων, μέσα σε έναν χρόνο, αυξήθηκε κατά 2,5 τρισ. δολάρια
Το καπιταλιστικό σύστημα δεν παράγει απλώς ανισότητες — τις χρειάζεται! Η συγκέντρωση πλούτου στα χέρια μιας όλο και στενότερης οικονομικής ελίτ αποτελεί δομικό όρο της καπιταλιστικής συσσώρευσης.
Όπως δείχνουν τα στοιχεία της Oxfam, από το 2020 ο πλούτος των δισεκατομμυριούχων αυξήθηκε κατά 81%, ενώ ο συνολικός πλούτος του φτωχότερου μισού της ανθρωπότητας παραμένει στάσιμος ή μειώνεται.
Η αύξηση κατά 2,5 τρισεκατομμύρια δολάρια του πλούτου των δισεκατομμυριούχων -μέσα σε έναν μόλις χρόνο- ισοδυναμεί σχεδόν με τον συνολικό πλούτο που κατέχουν 4,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι. Δεν πρόκειται για «υπερβολή» της αγοράς, αλλά για τον τρόπο με τον οποίο το κεφάλαιο επιλύει —προσωρινά— τις ίδιες του τις κρίσεις: Με την ένταση της εκμετάλλευσης.
Η συσσώρευση στην κορυφή δεν είναι «στρέβλωση» – είναι νόμος
Η εκρηκτική αύξηση του πλούτου των δισεκατομμυριούχων το 2025 δεν αποτελεί κάποια παρεκτροπή. Είναι αποτέλεσμα της φυσιολογικής λειτουργίας του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής σε μια περίοδο πολεμικής προετοιμασίας, με σαφή στροφή προς την πολεμική οικονομία.
Σύμφωνα με την Oxfam, ο συνολικός πλούτος των δισεκατομμυριούχων αυξήθηκε πάνω από 16% μέσα σε έναν χρόνο, τρεις φορές ταχύτερα από τον μέσο ρυθμό της προηγούμενης 5ετίας, φτάνοντας τα 18,3 τρισεκατομμύρια δολάρια, το οποίο είναι ιστορικό ρεκόρ!
Την ίδια στιγμή, ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός ζει σε συνθήκες φτώχειας, ενώ 1 στους 4 ανθρώπους δεν έχει σταθερή πρόσβαση σε τροφή. Αυτή η αντίφαση δεν είναι μια «ηθική αποτυχία» του συστήματος, όπως θέλουν να την παρουσιάσουν οι «αριστεροί» απολογητές του, αλλά η υλική του βάση.
Πολεμική οικονομία και υπερσυσσώρευση
Η σημερινή φάση του καπιταλισμού χαρακτηρίζεται από συνθήκες πολεμικής οικονομίας. Οι πόλεμοι, οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι εξοπλισμοί και η αναδιάρθρωση της παραγωγής προς στρατιωτικές, ενεργειακές και τεχνολογικές βιομηχανίες αποτελούν μηχανισμούς επανεκκίνησης της κερδοφορίας.
Η άνοδος μετοχών που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, τη βιομηχανία όπλων και την «ασφάλεια» δεν είναι άσχετη με τη διεθνή κλιμάκωση συγκρούσεων. Το κεφάλαιο βρίσκει διέξοδο στην καταστροφή, στην επιτήρηση και στον πόλεμο — και οι υπερπλούσιοι επενδυτές αποκομίζουν τα οφέλη.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι φοροελαφρύνσεις στους πλούσιους, η διάλυση των κοινωνικών δαπανών και η μετατροπή βασικών αγαθών σε εμπορεύματα δεν είναι ιδεολογικές επιλογές, αλλά υλικές αναγκαιότητες ενός συστήματος που αδυνατεί να αναπαραχθεί ειρηνικά.
Αστική εξουσία χωρίς «μεσολαβητές»
Η Oxfam καταγράφει ότι οι δισεκατομμυριούχοι είναι 4.000 φορές πιο πιθανό να κατέχουν πολιτικό αξίωμα από έναν εργαζόμενο. Αυτό δεν συνιστά «εκτροπή» της πολιτικής· συνιστά την άμεση άσκηση ταξικής εξουσίας χωρίς μεσολαβήσεις.
Η κυριαρχία του κεφαλαίου δεν περιορίζεται πλέον στην οικονομία, αλλά επεκτείνεται στη νομοθεσία, στα μέσα ενημέρωσης, στην ψηφιακή σφαίρα και στον ίδιο τον ορισμό του «εφικτού». Η συγκέντρωση της ιδιοκτησίας των ΜΜΕ και των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης από δισεκατομμυριούχους λειτουργεί ως ιδεολογικός μηχανισμός νομιμοποίησης της ανισότητας και πειθάρχησης των λαών.
Επιπλέον η στασιμότητα στη μείωση της φτώχειας, η επιστροφή της ακραίας φτώχειας στην Αφρική, η πείνα, η άνοδος των κοινωνικών εντάσεων είναι η κανονικότητα ενός καπιταλισμού που λειτουργεί σε συνθήκες κρίσης και πολέμου.
Η ταξική ανισότητα δεν μπορεί να «ρυθμιστεί», ούτε να «διορθωθεί» με επιμέρους παρεμβάσεις, όπως υποστηρίζει η αμαρτωλή σοσιαλδημοκρατία. Όσο η παραγωγή οργανώνεται με βάση το κέρδος και όχι τις κοινωνικές ανάγκες, η συσσώρευση στην κορυφή και η εξαθλίωση στη βάση θα βαθαίνουν.
